logo Hauptwerk.nl text Hauptwerk Terug Speeltafel Systeemeisen Mp3-Demo's

Klik om te vergroten
Afbeelding 1: Het orgel front

1. Over de bouwer:
Orgelmakerij Steendam is gevestigd in Roodeschool in de provincie Groningen, in het noordelijkste dorp van Nederland. Sinds 1986 bouwt, verbouwt, restaureert en renoveert Orgelmakerij Steendam orgels. Van kistorgel tot 3-klaviers orgels met vrij pedaal. De orgels van de 19e-eeuwse orgelmaker C. G. F. Witte, zijn voorganger Batz en de orgelmaker Christiaan Muller staan centraal als inspiratiebron voor de orgels van Orgelmakerij Steendam.Dat betekent dat gewerkt wordt vanuit historische methoden, met oog voor technisch en muzikaal detail zoals die al eeuwen in de orgelbouw bestaan.

Naast orgelbouw, houdt orgelmakerij Steendam zich ook bezig met taxatie van orgels, het vervaardigen van kerkmeubilair (meestal in het verlengde van het orgel), en is Sicco Steendam twee weken per schooljaar gastdocent Orgelbouw op de Muziekacademie van Moskou.
In de werkplaats in Roodeschool kunnen orgels tot en met 16-voets afmetingen worden afgebouwd. Al het tekenwerk vindt plaats in eigen bedrijf en op die manier kan, uiteraard in nauw overleg met de opdrachtgever, aan bijna elke wens voldaan worden. Daarbij wordt ten allen tijde goed gekeken naar de functie die het orgel gaat krijgen en wordt het uiteindelijke resultaat zo goed mogelijk afgestemd op het gebouw waarin het orgel geplaatst wordt.

Bij Sicco Steendam staat de liefde voor orgels op nummer 1. Het bijdragen aan het instandhouden en uitbreiden van het rijke orgelbezit in Nederland en daarbuiten is een voorname drijfveer voor de orgelmaker.

2. De Eben Haëzerkerk in Apeldoorn (1995):
De Eben-Haëzerkerk is een van de grootste kerken van Apeldoorn. Het kerkgebouw is geopend op 6 oktober 1995, en is gebouwd in opdracht van de in 1979 opgerichte wijkgemeente van bijzondere aard die is aangesloten bij de PKN. Ze maakt daarin deel uit van de modaliteit van de Gereformeerde Bond. Het gebouw is een ontwerp van Valk architecten uit Soest. Behalve de grote kerkzaal met ruimte voor 750 tot 800 personen heeft het gebouw verschillende zalen waar kerkelijke vergaderingen plaatsvinden en waar verenigingen bijeen komen.

3. Het Steendam orgel (1997):
Op 21 februari 1997 werd in de kerk het Steendam-orgel in gebruik genomen door door Marcel van de Ketterij en Peter Eilander in een dienst voor gemeenteleden en andere belangstellenden. Het was toen nog een instrument met 19 sprekende stemmen en een behoorlijk aantal reserveringen. Inmiddels zijn er 4 stemmen bijgekomen te weten de Open fluit 4' en de Sesquialter II st. op het Hoofdwerk en de Salicet 4' en de Dulciaan 8' op het Zwelwerk. Het is naar de wens van de gemeente een romantisch orgel geworden waarbij het zeer prettig zingen is. Ook valt een zeer groot deel van de orgelliteratuur er stijlgetrouw op te vertolken in het bijzonder de romantische werken, niet in de laatste plaats door de goed werkende zwelkast.

De orgelkas is evenals het kerkmeubilair van essenhout gemaakt. Omdat de orgelbouwer en de architect van de kerk al in een vroeg stadium konden samenwerken vormt het orgel één geheel met het gebouw. Het front wordt gedomineerd door een statige middentoren met daarin de grootste pijpen van het Hoofdwerk. De bovenvelden geven aan dat het orgel ook een Bovenwerk bezit. In de Apeldoornse situatie is het pijpwerk van het Bovenwerk in een zwelkast geplaatst die zowel met de hand als met de voet bediend kan worden.

Vaste organisten van de Eben-Haezer kerk zijn: Peter Eilander, Marcel van de Ketterij en Arie Kortleven.

4. De dispositie (november 2013): ( + Voorbereid door bouwer, voor Hauptwerk erbij gemaakt. ++ niet voorzien door de bouwer.)
Manuaal I: Hoofdwerk
C-g'''
Manuaal II: Zwelwerk
C-g'''
Pedaal: C-f' Speelhulpen:
01-Prestant
02-Octaaf
03-Roerfluit
04-Quint
05-Octaaf
06-Roerquint
07-Open fluit
08-Octaaf
09-Cornet
10-Sesquialter
11-Mixtuur
12 Fagot
13-Trompet
16'
8'
8'
6' + (5 1/3')
4'
3' (2 2/3')
4'
2'
3 sterk
2 sterk
3 - 4 sterk
16' +
8'
01-Prestant
02-Gamba
03-Holpijp
04-Celeste
05-Salicet
06-Roerfluit
07-Nasart
08-Gemshoorn
09-Quintfluit
10-Dulciaan
11-Schalmey
 
 
8'
8'
8'
8'
4'
4'
3' (2 2/3')
2'
1 1/2' ++(1 1/3')
8'
8' +
 
 
01-Subbas
02-Gedekt
03-Octaaf
04-Trombone
05-Violon
06-Octaafbas
07-Quint
08-Bazuin
09-Violon
10-Bazuin
 
 
 
16'
8' +
4'+
8' +
16'
8'
6' + (5 1/3')
16'
12' ++ (10 2/3')
32' ++
 
 
 
Koppel Pedaal - Hoofdwerk
Koppel Pedaal - Zwelwerk
Manuaalkoppel
Tremulant Zwelwerk
Zweltrede Zwelwerk
Calcant (Motor-schakelaar)
 
 
 
 
 
 
 

5. Technische informatie:
Winddruk: 84 mm
Stemming: a' = ca. 440 Hz.
Temperament: Gelijkzwevende stemming.

Tremulant:
De tremulant werkt op het Zwelwerk. Hiervan hebben we de tremulant integraal opgenomen.
Waarbij opgemerkt dat nr. 10-Schalmey 8' niet aanwezig is op het echte orgel.
Omdat de tremulant ook duidelijk doorwerkt op het Hoofdwerk hebben we dit effect ook opgenomen volgens onderstaand schema:

01-Prestant 16':
02-Octaaf 8':
03-Roerfluit 8':
04-Quint 6':
05-Octaaf 4':
06-Roerquint 3':
07-Open fluit 4':
08-Octaaf 2':
09-Cornet:
10-Sesquialter:
11-Mixtuur:
12-Fagot 16':
13-Trompet 8':
Geen tremulant opgenomen omdat het effect nauwelijks waarneembaar is.
Vanaf toets 60 t/m 91.
Vanaf toets 60 t/m 91.
Integraal. (Niet aanwezig op het echte orgel)
Vanaf toets 48 t/m 91.
Integraal. (Niet aanwezig op het echte orgel)
Integraal.
Integraal.
Integraal. Vanaf toets 60 t/m 91.
Integraal.
Geen tremulant opgenomen.
Vanaf toets 65 t/m 91. (Niet aanwezig op het echte orgel)
Vanaf toets 48 t/m 91.
Zweltrede:
Op het orgel is een zweltrede aanwezig die werkt op het Zwelwerk.
6. Bijzonderheden:
6A. 3 Kanalen techniek:
Deze sample set is vanuit 3 posities in stereo (24 bit 96kHz) opgenomen.
De set wordt geleverd in de door Sygsoft uitgedachte 3-kanalen techniek waarbij het voor de gebruiker mogelijk is de luisterpositie zelf in te stellen.
Er zijn 3 posities te weten:
1: Front, zeer dichtbij het orgel opgenomen. U hoort hier een zeer directe opname die goed is te gebruiken voor studiedoeleinden.
2: Midden (Middle), deze opname is gemaakt op ongeveer 3 x de bij de frontopname gebruikte afstand.
3: Achter (Rear), ver weg van het orgel, te gebruiken als surround.
Door middel van 3 schuifjes (0 - 100%) kan een mix gemaakt worden van deze posities naar eigen smaak. (Zie zwarte pijltjes in afbeelding 2)

Klik voor een grotere afbeelding
Afbeelding 2: Virtuele speeltafel
6B. Opgenomen tremulant combinaties:
Omdat bij het combineren van samples met tremulant deze nooit in fase kunnen zijn hebben we hebben enkele veelgebruikte Tremulant stem-combinaties opgenomen te weten van het Hoofdwerk:
Combinatie I: Octaaf 8'; Roerfluit 8'; Open Fluit 4' en Cornet.
Deze schakelt automatisch in (alleen met tremulant) als u deze stemmen inschakelt.
Wilt u dit automatisch schakelen niet ga dan naar het tabblad "Schakelaars" en kies in de kolom "Hoofdwerk" de drukknop "Auto combinatie".
De LED's onder de registerknoppen geven aan of deze combinatie ingeschakeld is.


Afbeelding 3: Combinatie Hoofdwerk

Van het zwelwerk hebben we 5 Tremulant stem-combinaties opgenomen:
Met behulp van de met een rode pijl gemerkte knopjes (zie afbeelding 2) kunt u deze combinaties kiezen. Ook hier geven de LED's onder de registerknoppen aan welke combinatie gekozen is.

Zwelwerk:
R:
Combinatie I:
Combinatie II:
Combinatie III:
Combinatie IV:
Combinatie V:
Reset de laast gekozen combinatie.
Nasard 3'; Roerfluit 4' en Holpijp 8'.
Gemshoorn 2'; Nasard 3'; Roerfluit 4' en Holpijp 8'.
Dulciaan 8'; Roerfluit 4' en Holpijp 8'.
Roerfluit 4'; Holpijp 8' en Gamba 8'.
Roerfluit 4'; Holpijp 8'; Gamba 8' en Prestant 8'.

Afbeelding 4: Combinaties Zwelwerk (Combinatie II ingeschakeld)

6C. Opgenomen tremulant of Hauptwerk tremulant:

Afb. 5:
Hauptwerk
tremulant

Afb. 6:
Opgenomen
tremulant
Omdat het opnemen van samples met tremulant de sample set vrijwel 2 keer zo groot maakt hebben we het orgel ook voorzien van een ouderwetse Hauptwerk-tremulant. Voor alle tremulant stemmen zijn 2 samples per toets gemaakt die de samples aansturen. Wilt u deze gebruiken omdat deze set te veel geheugen geheugen vraagt van uw computer kunt u beginnen met alle stemmen waarvan de naam eindigt op "Trem" niet te laden.
Druk na het laden op het "TR" knopje naast de tremulant (het knopje moet nu blauw zijn, zie afb. 5) en u hoort de Hauptwerk-tremulant. Bedenk dat u nu ook de opgenomen tremulant combinaties (zie hoofdstuk 6B) niet kunt gebruiken. U kunt nu via voicing de tremulant naar eigen smaak afregelen. Let er op dat u alle wijzigingen 3 keer moet uitvoeren voor Front, Middle en Rear.
Om direct bij het juiste voicing-blad uit te komen rechtsklik dan op het overeenkomstige knopjes op het tabblad "Schakelaars".


7. Ten slotte:
De opnames voor deze sample set zijn gemaakt van 8 tm 13 oktober 2012.
Opname kwaliteit 96 kHz 24 bit. Voor de set gereduceerd tot 48 kHz 24 bit.
Aantal microfoons: 6.
Geschat aantal uren werk aan deze set: 2.200
Aantal samples in deze set verwerkt: 29.665.
Aantal bestanden in deze set 30.082 in 684 mappen.
Aantal regels in de Organ Definition File: 1.811.153.
Aantal km. gereden voor bespreking, proef-en difinitieve opname: 900.

Werkverdeling:
Christian Boogaard: Noise reduction, demo's en artistieke adviezen.
Johan van der Waal van Dijk: verwerking van de samples en technisch advies.
Fred de Jong: Lay-out, ODF alsmede het aanpassen van de website.

Dank aan de orgelmaker Sicco Steendam voor zijn adviezen,
Martijn Bouwheer voor het leggen en onderhouden van de contacten, fotowerk en aanleveren van technische gegevens.
Gosewin Bos als kerkrentmeester verantwoordelijk voor de toestemming voor opname.

Vele handen maken licht werk: Dit was een zwaar karwei!

Fred de Jong maart 2014.
  Hauptwerk.nl is een initiatief van Sygsoft Holland. Inschrijving KvK 24400165. Laatst bijgewerkt 12-04-2017